22 Lipiec 2017 06:58
MENU GŁÓWNE
Strona Główna
Linki
Ekipa / kontakt
Planowane wyprawy
Sponsorzy
 
ŚWIADKOWIE HISTORII
Materiał własny

Materiał nadesłany
 
RELACJE Z WYPRAW
Droga niemiecka
Dęba- Mielec


Granica Lager Dęba

Infrastruktura
kolejowa w
Lager Deba
 
ARTYKUŁ
WOJENNA KWATERA HITLERA- Wilczy Szaniec

SCHRONY KOLEJOWE- Stępina- Cieszyna, Strzyżów

POLIGON WAFFEN SS "Heidelager"- Pustków

BAZA RAKIETOWA V1, V2- Blizna

GETTO ŻYDOWSKIE- Rzeszów

GETTO ŻYDOWSKIE- Kraków

 
WSPÓŁRZĘDNE GEOGRAFICZNE OBIEKTÓW
Lager Deba

Droga niemiecka LAGER DEBA- LAGER MIELEC

Poligon Wehrmachtu "Południe"

Poligon Waffen SS "Heidelager"

 
GALERIA ZDJĘĆ
Militariada

Obozy koncentracyjne

Architektura sakralna

Opuszczone

Nasze znaleziska

Fotki z naszych wypraw

Film

 
KSIĘGA GOŚCI
ZAPRASZAM DO KSIĘGI GOŚCI

ZAPRASZAMY DO KSIĘGI GOŚCI




Od 23 czerwca 2009 roku
odwiedziło stronę


o2u.pl - 
darmowe liczniki


Gości


 
Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
 
Getto Krakowskie



W okresie międzywojennym liczba ludności żydowskiej wynosiła około 64 tyś, co stanowiło około 25 procent ludności miasta.
Ubodzy Żydzi zamieszkiwali w historycznej dzielnicy Krakowa- Kazimierz oraz Podgórze, natomiast zamożniejsi przenosili sie do innych Dzielnic takich jak Śródmieście czy Wesoła.
Już po kilku dniach od wkroczenia wojska niemieckiego do Krakowa ( 6 wrzesień 1939 r) rozpoczęły się represje wobec Żydów z czasem coraz bardziej przybierające na sile.
Władze niemieckie zaczęły wydawać liczne rozporządzenia mające na celu dyskryminację, poniżenie i ograniczenie wolności żydowskich obywateli miasta "...Byliśmy świadkami napaści, łapanek, bicia, obcinania bród Żydom ortodoksyjnym, zabierania przechodniom biżuterii, rabunek mebli z mieszkań, rabunek towarów ze sklepów. Szybko nastąpiły aresztowania (...) nikt z aresztowanych nie wrócił..."
Okupanci stopniowo wprowadzali swoją politykę wobec Żydów. Wyznawcy Judaizmu nie mogli się modlić w synagogach, żydowskim lekarzom i prawnikom nie wolno było świadczyć usług dla Aryjczyków.
Wydano polecenie by wszystkie sklepy, kawiarnie, restauracje i przedsiębiorstwa żydowskie oznaczyć gwiazdą Dawida umieszczoną w oknie lub innym widocznym miejscu.
Zabroniono również Żydom korzystania ze środków transportu oraz wstępu na Rynek. Zamknięto wszystkie synagogi i domy modlitw, cmentarze i miejsca kultu zostały zbezczeszczone. 23 listopada 1939 roku, wprowadzono nakaz noszenia na ramieniu białej opaski z gwiazdą Dawida.
Kraków, który stał się siedzibą Generalnego Gubernatorstwa GG, został określony jako "miasto praniemieckie" na dowód czego od razu starano się nadać mu niemiecki charakter.
Władze niemieckie uznały, że tak duże skupisko Żydów w stolicy GG jest "rażące" wobec czego, gubernator Hans Frank wydał nakaz masowego wysiedlenia Żydów z Krakowa. W ramach akcji wysiedleńczej trwającej od połowy 1940 r do końca lutego 1941 r, Kraków opuściło kilkadziesiąt tysięcy Żydów. Większość z nich została wymordowana w obozach w Bełżcu, Sobiborze i Treblince.



fotka
Fabryka Schindlera.
Jest to autentyczny budynek fabryki naczyń emaliowanych, którą zakupił Oskar Schindler w 1939 roku. Przedsiębiorca zatrudniał w niej zagrożonych eksterminacją Żydów, wpisanych następnie na tzw. listę Schindlera i uratowanych od zagłady.



fotka
Fabryka Schindlera.
Po lewej- Część witryny ze zdjęciami ocalonych Żydów przez Oskara Schindlera.



Po przymusowych wysiedleniach w Krakowie pozostało około 16 tyś Żydów. Rozporządzeniem gubernatora dystryktu krakowskiego Otto Wächtera z 3 marca 1941 r nakazano im przeniesienie się do żydowskiej dzielnicy mieszkaniowej na Podgórzu.
Ostateczny termin przeniesienia się upływał 20 marca 1941 r.
Nie-żydowskim mieszkańcom Pogórza przydzielono pożydowskie mieszkania głównie na Kazimierzu. Od Kwietnia 1941 r, rozpoczęto prace przy stawianiu trzymetrowej wysokości muru, kształtem przypominające macewy.
Getto zajmowało około 20 hektarów powierzchni na których znalazło się 15 ulic i około 320 domów zamieszkałych dotąd przez około 3500 osób.
Po akcji przesiedlenia początkowo znalazło się tu 16 tyś. Żydów. Po rozszerzeniu granic Krakowa o okoliczne gminy w drugiej połowie 1941 roku ich liczba wzrosła do 20 tyś.
Granice getta wyznaczały ulice: Kącik, Traugutta, Lwowska, Rękawka, wschodnia i północna pierzeja Rynku Podgórskiego, Brodzińskiego, Piwna, Nadwiślańska i Plac Zgody.



fotka
Plan żydowskiego getta utworzonego przez administrację niemiecką w latach 1941-1943.
A- Brama, 1- Apteka "Pod Orłem", 2- Żydowska Samopomoc Społeczna, 3- Siedziba Gminy Żydowskiej, 4- Fabryka Madritsch, 5- Synagoga Zuchera, 6- Dom Sierot, 7- Szpital Zakaźny.



Przez getto ulicą Limanowskiego i Lwowską przejeżdżał eksterytorialny nie zatrzymujący się tramwaj.
Do getta prowadziły cztery, górujące nad miastem bramy.
Na głównej u zbiegu Rynku Podgórskiego i ulicy Limanowskiego umieszczono napis "Jüdischer Wohnbezirk" (żydowska dzielnica mieszkaniowa).



fotka
Ul. Limanowskiego.
Po lewej- widoczna główna brama do krakowskiego getta. Po prawej- stan obecny.



fotka
Ul. Lwowska. Tu po przekątnej ulicy znajdowała się brama wejściowa do getta.
Po lewej- fragment muru.
Po prawej- stan obecny.



fotka
Po lewej- Ul. Rękawka, mur odzielający getto od części aryjskiej.
Po prawej- stan obecny.



Okna domów wychodzące na stronę aryjską były zamurowane, bramy strzegły posterunki.
Nowopowstała dzielnica żydowska, stała się formalnie dzielnicą zamkniętą, za jej opuszczenie bez stosownej przepustki groziła kara śmierci. Podobnie byli karani wszyscy Żydzi zatrzymani poza granicami getta.
Początkowo życie w getcie miało pozory normalności.
Na zamkniętym terenie znajdowały sie biura Gminy Żydowskiej, szpitale żydowskie, urząd pracy, dom sierot. Powstawały tu sklepy i restauracje.



fotka
Po lewej- Siedziba Rady Gminy Żydowskiej
Po prawej- Fabryka Madritsch zwana tak od właściciela Juliusa Madritscha, który zatrudnionym przez siebie Żydom okazywał sporo życzliwości. Co więcej, zdobywał dodatkowe karty pracy, które wielu ludzi zwolniły od wysiedleń. Firma produkowała konfekcję dla wojska.



fotka
Po lewej- Budynek Siedziby Żydowskiej Samopomocy Społecznej powołanej w pierwszych dniach wojny. Organizacja dostarczała do getta, a później obozu w Płaszowie i innych placówek na terenie Krakowa, leki, opatrunki, sprzęt medyczny oraz żywność. W 1942 roku Niemcy rozwiązali ŻSS, tworząc w jej miejsce Placówkę Pomocy dla Żydów (JUS).
Po prawej- Dom Sierot Żydowskich, mieścił sie tu od maja 1941 r. do czerwca 1942 r. Po wysiedleniu czerwcowym ul. Krakusa została wyłączona z getta i Dom Sierot przeniesiono na ul. Józefińską 31.



fotka
Po lewej- Synagoga Zuchera. Wzniesiona w latach 1879- 81, należąca do dawnej żydowskiej gminy w Podgórzu. Obecnie mieści sie w niej galeria Starmach.
Po prawej- szpital zakaźny. Powstał w 1939 roku w miejscu dawnej szkoły Talmuda Tora. W czasie wysiedlenia czerwcowego, któremu chorzy nie podlegali w szpitalu ukryto ok 350 osób. Po zmniejszeniu obszaru getta szpital został przeniesiony do budynku przy placu Zgody 3.



Znajdowała się tu też apteka "Pod Orłem", której właścicielem był Tadeusz Pankiewicz, jedyny nie- Żyd któremu pozwolono pozostać w getcie.



fotka
Apteka " Pod Orłem".
Właściciel apteki mgr Tadeusz Pankiewicz był jedynym nieżydowskim mieszkańcem getta. Niemcy w obawie przed wybuchem epidemii tyfusu plamistego zezwolili na istnienie apteki, która od października 1941 r. czynna całą dobę, byłą miejscem, gdzie zachowany został skrawek dawnego wolnego świata.
Okna apteki wychodziły na plac Zgody, tak więc Tadeusz Pankiewicz i jego współpracownicy byli świadkami popełnianych tu najokrutniejszych zbrodni niemieckich.
Pankiewicz napisał wstrząsającą książkę "Apteka w getcie krakowskim".



Podstawową plagą życia w getcie było niesamowite przeludnienie. Według norm działającej w getcie komisji mieszkaniowej, metraż na jedną osobę wynosił 2 m kw.
W 1942 roku miały miejsce dwie akcje wysiedleńcze, podczas których wywieziono do obozów śmierci 14 tyś. Żydów "...wszystkie dotychczasowe wysiedlenia były brutalne i krwawe, ale akcja z października 1942 roku barbarzyństwem, bestialstwem i okrucieństwem przewyższała wszystko, co dotychczas przeżyli Żydzi w krakowskim getcie...".



fotka
Ul. Lwowska, likwidacji getta krakowskiego.
Po lewej- akcja wysiedlania Żydów z getta krakowskiego. Po prawej- stan obecny.



fotka
Ul. Lwowska po likwidacji getta krakowskiego.
Po lewej- widoczne porzucone pakunki. Po prawej- stan obecny.



Po wysiedleniu zmniejszono obszar getta o tereny leżące na południe od ulicy Limanowskiego (która teraz stała się granica getta) w stronę ulicy Rękawki.
Groza śmierci, brutalne poniewieranie przez okupantów, niedostatek, rozpacz i beznadziejność wywoływały u ludzi stłoczonych w przeludnionych mieszkaniach reakcje najbardziej skrajne. Wśród osób o mniejszej odporności psychicznej, okres wysiedleń, wywoływały psychozę samobójstw. Dość często zdarzało się, że członkowie rodzin podawali najbliższym cyjanek.
Końcem 1942 roku obszar getta podzielono na dwie części z granicami wzdłuż ulicy Targowej. "A"- gdzie przebywali zdolni do pracy i "B"- której mieszkańcy- dzieci, starsi i chorzy- byli skazani na zagładę.
Podział ten był przygotowaniem na tragiczny finał, który odbył się 13 i 14 marca 1943 roku, kiedy to SS- Sturmbannführer Willi Haase i Amon Goeth ( komendant obozy płaszowskiego) przeprowadzili likwidację getta w Krakowie.
Wszystkich mieszkańców części "A" getta, wysiedlono do pobliskiego obozu w Płaszowie.
Następnego dnia na placu Zgody zostali zgromadzeni mieszkańcy części "B". Przystąpiono do formowania oddzielnych grup z podziałem na mężczyzn, starców, kobiet i dzieci do których dołączyły także dzieci z sierocińca.
Dzieci i starców obojga płci rozstrzeliwano w sieniach i na podwórzach domów w rejonie placu Zgody.



fotka
Plac Zgody (obecnie plac Bohaterów Getta).
Był miejscem koncentracji ludności żydowskiej przed deportacjami do obozów w Bełżcu oraz Płaszowie.
Krzesło- pomnik na Placu Bohaterów Getta. Odwiedzający mogą przybrać pozę ciała oczekujących na wysiedlenie: "Niektórzy ludzie siedzą już na placu prawie dwa dni, bez wody, bez jedzenia, wśród szalonego upału".



W szpitalach wszystkich chorych zastrzelono w lóżkach, w korytarzach i na podwórzu. Zginęła również część personelu szpitalnego.
Po wymordowaniu według wcześniej ustalonego planu, Amon Goeth zaczął selekcję wśród mężczyzn, wyszukując około 200 fachowców do obozu płaszowskiego, tym samym usuwając wszystkich nieposiadających wymaganych legitymacji. W godzinach popołudniowych do pozostałych przy Życiu Żydów dołączyła grupa więźniów doprowadzona z aresztów Żydowskiej Służby Porządkowej.
Cały transport (około 2000 osób) został wysłany do Oświęcimia, który z miejsca został skierowany do komór gazowych.
Po zakończeniu akcji likwidacyjnej, esesmani przeszukiwali opuszczone getto i rozstrzeliwali wszystkich, których znaleźli ukrywających się w mieszkaniach, piwnicach czy na strychu. W ostatnich dniach getta wielu ludzi zdołało uciec na stronę aryjską m. in. kanałem i tam przetrwać przy pomocy Polaków.
Jedyną pozostałością getta są dziś dwa ocalałe fragmenty muru: przy ulicy Lwowskiej i przy placu zabaw na zapleczu szkoły pod stokiem Krzemionek.



fotka
Ocalałe dwa fragmenty muru.
Po lewej- ul. Lwowska, pomiędzy budynkami nr 25- 29 ciągnie się jeden z dwóch zachowanych fragmentów muru otaczającego getto. Po prawej- za szkołą przy ul. Limanowskiego 62 istnieje drugi zachowany do dziś i niedawno odnowiony fragment muru getta.






Artykuł, foto, mapki oprac.-Piotr Szaro

Zródła-A.Legutko- Ołownia "Krakowski Kazimierz", sztetl.org.pl, wikipedia.


27.10.2013

 
Komentarze
Brak komentarzy.
 
Dodaj komentarz
Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.
 
Oceny
Dodawanie ocen dostępne tylko dla zalogowanych Użytkowników.

Proszę się zalogować lub zarejestrować, żeby móc dodawać oceny.

Brak ocen.
 

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie