22 Lipiec 2017 06:58
MENU GŁÓWNE
Strona Główna
Linki
Ekipa / kontakt
Planowane wyprawy
Sponsorzy
 
ŚWIADKOWIE HISTORII
Materiał własny

Materiał nadesłany
 
RELACJE Z WYPRAW
Droga niemiecka
Dęba- Mielec


Granica Lager Dęba

Infrastruktura
kolejowa w
Lager Deba
 
ARTYKUŁ
WOJENNA KWATERA HITLERA- Wilczy Szaniec

SCHRONY KOLEJOWE- Stępina- Cieszyna, Strzyżów

POLIGON WAFFEN SS "Heidelager"- Pustków

BAZA RAKIETOWA V1, V2- Blizna

GETTO ŻYDOWSKIE- Rzeszów

GETTO ŻYDOWSKIE- Kraków

 
WSPÓŁRZĘDNE GEOGRAFICZNE OBIEKTÓW
Lager Deba

Droga niemiecka LAGER DEBA- LAGER MIELEC

Poligon Wehrmachtu "Południe"

Poligon Waffen SS "Heidelager"

 
GALERIA ZDJĘĆ
Militariada

Obozy koncentracyjne

Architektura sakralna

Opuszczone

Nasze znaleziska

Fotki z naszych wypraw

Film

 
KSIĘGA GOŚCI
ZAPRASZAM DO KSIĘGI GOŚCI

ZAPRASZAMY DO KSIĘGI GOŚCI




Od 23 czerwca 2009 roku
odwiedziło stronę


o2u.pl - 
darmowe liczniki


Gości


 
Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
 
Schrony kolejowe Stępina- Cieszyna, Strzyżów



fotka
Mapa okolic Stępiny- Cieszyny oraz Strzyżowa.



W czasie drugiej wojny światowej, na ziemiach polskich powstały dwa kompleksy obiektów o nietypowej konstrukcji.
Pierwszy z nich znajduje się w Jeleniu i Konewce (woj. łódzkie), drugi w Stępinie i Strzyżowie (woj. podkarpackie).
W obu przypadkach, na jeden kompleks wchodzi dwa zespoły umocnień, z podobnym rozmieszczeniem systemów schronów, tj. ich większe skupisko w jednym miejscu, nieco mniejsze w drugim, oddalonym od siebie o kilkanaście kilometrów.
Bazowym elementem zespołu umocnień jest żelbetonowy tunel oraz trójbryłowy bunkier zwany Maschinenhaus (budynek techniczny).
Wszystkie cztery budynki techniczne (w Stępinie, Strzyżowie, Jeleniu i Konewce), zbudowane są na tym samym planie architektonicznym, posiadają te same wymiary. Tunele (wykorzystywane jako schrony kolejowe) nieco różnią się zarówno swoimi gabarytami jak i kształtem, co spowodowane może być terenem na którym powstały lub być może ich przeznaczeniem.




Stępina- Cieszyna

Prace przy budowie "Führershauptquartier- Angale Süd" rozpoczęto wiosną 1940 roku i trwały do lata 1941roku.
Zaprojektowanie i wykonawstwo powierzono największej niemieckiej organizacji budowlanej- Organizacji Todta.
Dla zamaskowania przeznaczenia inwestycji, oficjalnie przedsięwzięcie zarejestrowano jako budowa jednego z zakładów dla niemieckiej firmy chemicznej "Askania- Werke".
Teren, gdzie powstać miał tunel i schron techniczny, zamknięto wysokim ogrodzeniem, dodatkowo strzeżonym przez liczne posterunki oraz patrole z psami.
Przy budowie kompleksu zaangażowano robotników "Arbeitsamtu", dwa komanda żydowskie oraz okolicznych mieszkańców posiadający furmanki, łącznie około 5 tysięcy osób.
Z uwagi na to, że właściwy plac budowy objęty był ścisłą ochroną a wstęp mieli tylko upoważnieni pracownicy firmy "Askania", osobom nie posiadającym dostępu do tajnych rejonów wolno było podjeżdżać tylko pod bramę strzegącą wjazdu.
Prace trwały nieustannie. Po zmierzchu teren oświetlano lampami zasilanymi prądem wytwarzanym przez generatory natomiast nocą, kiedy temperatura spadała, rozpalano ogień na metalowych matach w celu osuszenia wylewki.
Wydobytą ziemię rozwożono po okolicznych polach, którą następnie spryskiwano ciemno- zieloną farbą bądź okładali ją sztuczną trawą. W podobny sposób maskowana była droga, malując na niej różnokolorową szachownicę pól.
Kierownictwo budowy, kwatery pracowników oraz szereg innych obiektów znajdowało się w rejonie stacji Wiśniowa.
Ostatnim etapem prac była budowa 3.5 km bocznicy kolejowej łącząca Stępinę ze stacją kolejową w Wiśniowej.
Schrony żelbetonowe zakończono w stanie surowym wiosną 1941 roku, a prace wykończeniowe trwały do lata. Ściany zewnętrze schronów pomalowano na kolor zielony oraz zamocowano siatki maskujące, które stanowiły zasadniczy element ukrywający obiekty przed obserwacją naziemną i lotniczą. Schron kolejowy ukryto pod ogromną połacią siatek rozpiętych na przestrzeni od stoku doliny do nowoutworzonego koryta strumienia Stępinka. Na stropie schronu (wcześniej przygotowano betonowe donice i kawałki rur stalowych) posadzono drzewa.
Teren kwatery ochraniany był w sposób ciągły przez pododdział wartowniczy. W chwili przybycia pociągu sztabowego jego załoga ochrony wzmacniała stały garnizon. Obsadzano schrony bojowe, armaty przeciwlotnicze zajmowały miejsca ogniowe.
W przypadku braku zagrożenia jakiegokolwiek ataku na kwaterę, postój pociągu miał miejsce przy wjeździe do schronu. W sytuacji zagrożenia- pociąg wraz z załoga wjeżdżał do schronu, zamykano wszystkie drzwi izolując się od zewnątrz. W schronie technicznym natychmiast rozpoczynały pracę zespoły wodne, grzewcze, energetyczne, i filtro- wentylacyjne. Personel opuszczał wagony pociągu i przechodził do korytarza- schronów.




fotka
"...27 sierpnia 1941 roku do Strzyżowa przybył pociąg sztabowy Hitlera- Führersonderzug "Amerika". Stąd Hitler wraz z osobami towarzyszącymi udali się samochodami do zespołu schronowego w Stępinie. Jeszcze tego samego dnia przybył tu pociąg wiozący Mussoliniego i tu odbyły się rozmowy obu przywódców. Następnego dnia pojechali oni na lotnisko w Krośnie, stąd odlecieli inspekcjonować wojska walczące na Ukrainie..."

Krzysztof Wielgus, Waldemar Brzoskwinia-
Niemiecki kompleks schronowy z czasu II wojny światowej w Stępinie i Strzyżowie.




fotka
Zdjęcie satelitarne z widocznym schronem kolejowym.



Kompleks zlokalizowany na granicy dwóch wsi, Cieszyna i Stępina obejmuje siedem obiektów o konstrukcji żelbetonowej.
Monumentalny schron kolejowy wraz z obiektem technicznym, stanowi trzon całego zespołu.
Tunel kolejowy jest budowlą naziemną, całkowicie wykonany z żelbetonu, w poprzecznym przekroju pionowym ma kształt niesymetrycznego ostrołuku. Takie ukształtowanie ścian powodować miało rykoszetowe odbicie bomb lotniczych.
Łukowa konstrukcja o długości 383 metrów, szerokości 14.6 m i wysokości 8.5 m, osadzona jest na płycie o grubości około 2 metrów. Ściany ostrołuku mają zmienną grubość, w części dolnej osiągają minimum wynoszące 2 metry, natomiast w części stropowej- ponad 3 metry.
Parametry oraz ostrołuczny kształt obiektu, zapewniały przebywającym osobom wewnątrz, całkowite bezpieczeństwo nawet przy kilkukrotnym trafieniu w to samo miejsce pocisku artyleryjskiego kalibru 220 mm lub jednokrotnym trafieniu bombą lotniczą o wadze 500 kg. Wjazd do schronu usytuowany od strony wschodniej, poprzedzony jest nieco niższym niż zwieńczenie schronu, przedsionkiem (dł. 8m, szerokość 8.5m).




fotka
Przekrój poprzeczny tunelu.
1- tunel kolejowy
2- korytarz komunikacyjny.



fotka
Schron kolejowy- wjazd do tunelu.



fotka
Jedno z pięciu wejść od strony północnej.



Schron, w swoim wnętrzu kryje dwa tunele. Zasadniczym pomieszczeniem jest korytarz- tunel dla pociągu o szerokości 5.5 metra i wysokości ponad 5 metrów. W płycie fundamentowej na głębokości około 1 metra, wyprofilowano zagłębienie o szerokości 3 metrów, w którym znajdował się tor kolejowy. W chwili obecnej, częściowo odsłonięty w końcowej części tunelu.
Zagłębienie, umieszczone nie symetrycznie względem osi podłużnej tunelu, utworzyło po obu stronach perony o różnych szerokościach. Od strony południowej (lewej), wąski jednometrowej szerokości peron służył do obsługi technicznej pociągu, natomiast północny (2 metry szerokości), przeznaczony był dla pasażerów pociągu.
W ścianie południowej tunelu, utworzono 29 płytkich nisz (gł 0.6m, dł 4m, wys 1.9 m) przeznaczonych dla obsługi w czasie przejazdu pociągu.
Równolegle do głównego tunelu, po prawej stronie, znajduje się korytarz komunikacyjny, podzielony na 59 pomieszczeń kilkumetrowej długości , przegrodzonych metalowymi, zaopatrzonymi w gumowe uszczelki, drzwiami.
Tunele połączono 14 przejściami co 24 metry. Do wnętrza obiektu prowadziło łącznie 9 otworów komunikacyjnych, dla wjazdu i wyjazdu pociągu służył tylko jeden otwór od strony wschodniej.
Na przeciwległym końcu, zachodniej ściany, znajduje się otwór o zwiększonych wymiarach, prawdopodobnie dla umożliwienia przenoszenia przedmiotów o większych gabarytach. Ściana północna wyposażona jest w 5 wejść, natomiast południowa- w dwa wejścia.




fotka
Wnętrze tunelu dla pociągu.
W prawej ścianie widoczne zejście do korytarza komunkacyjnego, natomiast w lewej- jedna z 29 nisz.



fotka
Wnętrze tunelu dla pociągu.
W dolnym lewym rogu zdjęcia- ogrodzone zejście do części podziemnej.



fotka
Tunel- korytarz komunikacyjny podzielony na szereg pomieszczeń, każde wyposażone w drzwi gazoszczelne.



fotka
Odsłonięte oryginalne torowisko. W ramach adaptacji schronu dla potrzeb NBP, wnęka dla toru została zasypana i przykryta płytami betonowymi.



Schron kolejowy połączony jest podziemnym tunelem ze schronem zaplecza technicznego.
Bunkier techniczny zbudowany jest na planie litery "L", tworzą go dwa żelbetonowe bloki o różnych funkcjach, połączone łącznikiem.
Blok wschodni, wyposażony w dwa silniki diesla sprzężone z generatorami prądu oraz transformatory, zaopatrywał schron kolejowy w energię elektryczną oraz przefiltrowane powietrzne. W części zachodniej budynku technicznego, znajdowały się trzy piece grzewcze opalane koksem, podgrzewające wodę dla instalacji centralnego ogrzewania.




fotka
"Maschinenhaus"- schron techniczny.



Kolejowy schron posiadał ufortyfikowaną strefę obronną.
Dwa żelbetonowe schrony jednokondygnacyjne, dwukomorowe dla piechoty. Jeden z nich o funkcji biernej, drugi wyposażony w strzelnicę broni maszynowej, przystosowany do funkcji bojowej.
Trzy budowle częściowo zagłębione i obsypane ziemią, całkowicie wykonane z żelbetonu o grubości ścian i stropu 1 metra, stanowiły schrony bojowe. Obiekty jednokomorowe wyposażone w stanowiska strzelnicze z profilami przeciwrykoszetowymi wzmocnione 25 mm- ową płytą pancerną z zasuwą.




fotka
Obiekt zlokalizowany jest pomiędzy drogą a rzeką Stępinką około 200 metrów od końca tunelu, stanowił schron bierno- bojowy dla pododdziału ochrony drogi dojazdowej od strony wsi Zagórze i Gogołów.



fotka
Schron bierny dla ukrycia drużyny piechoty dozorującej drogę dojazdową od strony wsi Jaszczurowa. Obiekt stoi przy samej drodze, trzysta metrów powyżej skrzyżowania Stępina- Jaszczurowa.



fotka
Usytuowany na północ około 200 metrów od skrzyżowania Stępina- Jaszczurowa. Obiekt bojowy, którego zadaniem było zablokowanie ogniem broni maszynowej doliny strumienia Stępinka, a ściślej drogi i toru kolejowego z Wiśniowej oraz wjazdu do schronu kolejowego.



fotka
Obiekt bojowy usytuowany został w linii prostej od poprzedniego obiektu. Zadaniem schronu było blokowanie drogi dojazdowej od wschodu a także czuwanie nad położonym z drugiej strony rzeki, stromym zboczem doliny.



fotka
Trzeci schron bojowy, usytuowany na południowym zboczu doliny, blokował ogniem broni maszynowej drogę dojazdową od strony Wiśniowej.



Strzyżów

14 km na wschód, znajduje się druga jednostka wchodząca w skład kompleksu schronów "Anlage Süd".
Okres powstania strzyżowskiego tunelu jest dość mglisty.
W niektórych materiałach pojawiają się informację mówiące, że został wydrążony jeszcze przed pierwszą wojną światową przez wiedeńską firmę "Uniwersal" natomiast w okresie drugiej wojny światowej został poszerzony i wzmocniony betonowym pancerzem.
Według innych opracowań budowa zespołu schronów w Strzyżowie była prowadzona równolegle z pracami w Stępinie- Cieszynie, tj. w latach 1940- 41 lub nieco później, bo na przełomie roku 1942- 43.




fotka
Zdjęcie satelitarne, wykropkowana linia wyznacza przebieg tunelu wydrążonego w Górze Żarnowskiej.



Jednostkę strzyżowską, dużo uboższą od zespołu stępińskiego, tworzy tunel (schron główny) wraz z zapleczem technicznym "Maschinenhaus".
Nie powstały tutaj żadne inne bunkry osłony, ani o charakterze bojowym, ani o biernym.
Tunel o konstrukcji prostej wydrążony w Żarnowskiej Górze, liczy 465 m długości, 8 m szerokości oraz 5.5 m wysokości.
Obiekt jest obustronnie otwarty. Jego końce wyposażone są w dziesięciometrowej długości przedsionki zakończone stalowymi wrotami.
Tuż przy wrotach znajdują się wartownie z dodatkowymi wejściami do głównej nawy. W przeciwieństwie do schronu w Stępinie, strzyżowski obiekt pozbawiony jest bocznego, równoległego korytarza komunikacyjnego.
Sklepienie tunelu wymurowane jest z cegieł, natomiast ściany wzmocniono betonowym pancerzem. Wzdłuż lewej ściany tunelu patrząc od strony Strzyżowa zauważyć można ślady torów kolejowych, którymi można było przejechać przez tunel.
Od strony Żarnowej (północno- wschodnia) widoczny jest nasyp bocznicy kolejowej, wiodący do linii łączącej Rzeszów z Jasłem.




fotka
Wjazd do tunelu od strony zachodniej.



fotka
Przedsionek tunelu wraz z wartownią- widok od strony zachodniej.



fotka
Wnętrze tunelu.



fotka
Wnętrze tunelu z widocznym torem kolejowym.



fotka
Wejście do podziemnego korytarza schronu technicznego.



fotka
Przedsionek tunelu wraz z wartownią- widok od strony wschodniej.



fotka
Wschodni wjazd do tunelu, widok od strony Żarnowej.



fotka
Most kolejowy w Strzyżowie.



fotka
"Maschinenhaus"- schron techniczny.






Opis, zdjęcia- Piotr Szaro
Zródła- B. Bącal Twierdza Hitlera
Schrony kolejowe Stępina- Cieszyna, Strzyżów
Wikipedia
 
Komentarze
Brak komentarzy.
 
Dodaj komentarz
Zaloguj się, żeby móc dodawać komentarze.
 
Oceny
Dodawanie ocen dostępne tylko dla zalogowanych Użytkowników.

Proszę się zalogować lub zarejestrować, żeby móc dodawać oceny.

Brak ocen.
 

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie