20 Listopad 2017 23:40
MENU GŁÓWNE
Strona Główna
Linki
Ekipa / kontakt
Planowane wyprawy
Sponsorzy
 
ŚWIADKOWIE HISTORII
Materiał własny

Materiał nadesłany
 
RELACJE Z WYPRAW
Droga niemiecka
Dęba- Mielec


Granica Lager Dęba

Infrastruktura
kolejowa w
Lager Deba
 
ARTYKUŁ
WOJENNA KWATERA HITLERA- Wilczy Szaniec

SCHRONY KOLEJOWE- Stępina- Cieszyna, Strzyżów

POLIGON WAFFEN SS "Heidelager"- Pustków

BAZA RAKIETOWA V1, V2- Blizna

GETTO ŻYDOWSKIE- Rzeszów

GETTO ŻYDOWSKIE- Kraków

 
WSPÓŁRZĘDNE GEOGRAFICZNE OBIEKTÓW
Lager Deba

Droga niemiecka LAGER DEBA- LAGER MIELEC

Poligon Wehrmachtu "Południe"

Poligon Waffen SS "Heidelager"

 
GALERIA ZDJĘĆ
Militariada

Obozy koncentracyjne

Architektura sakralna

Opuszczone

Nasze znaleziska

Fotki z naszych wypraw

Film

 
KSIĘGA GOŚCI
ZAPRASZAM DO KSIĘGI GOŚCI

ZAPRASZAMY DO KSIĘGI GOŚCI




Od 23 czerwca 2009 roku
odwiedziło stronę


o2u.pl - 
darmowe liczniki


Gości


 
Logowanie
Nazwa Użytkownika

Hasło



Nie jesteś jeszcze naszym Użytkownikiem?
Kilknij TUTAJ żeby się zarejestrować.

Zapomniane hasło?
Wyślemy nowe, kliknij TUTAJ.
 
ARTYKUŁ - POLIGON SS


obrazek



POWSTANIE POLIGONU, JEGO OBSZAR I NAZWA


fotka
Wschodnia część Dystryktu Krakowskiego wg. niemieckiej mapy administracyjnej.



Rozkaz o utworzeniu poligonu SS w Dystrykcie Krakowskim, wydało Naczelne Dowództwo Sił Zbrojnych Rzeszy tuż po zakończeniu kampanii wrześniowej bo już 21 grudnia 1939 roku.
Hitlerowcom spieszyło się, gdyż w dalszej perspektywie była wojna ze Związkiem Radzieckim i blisko jego granic trzeba było mieć bazę szkolenia i reorganizacji jednostek SS, mających brać w niej udział.
Poligon w Pustkowie kształtem był zbliżony do dużego, pokrytego lasem prostokąta o wymiarach 20km x 25 km.



fotka
Mapa poligonu SS Dębica.



Teren poligonu pochłonął w całości wsie: Biały Bór, Blizna, Dobrynin, Boreczek, Kamionka, Ocieka, Ruda, Wola Ociecka, Żdżary, Cierpisz, Huta Przedborska, Wola Domatkowska, Hucisko, Leszcze, Niwiska, Poręby Huciskie, Trześń i Zapole.
Poligon SS leżał przy skrzyżowaniu linii kolejowej i drogi, Kraków-Rzeszów i Sandomierz- Dębica. Lokalizacja ta zapewniła połączenie z całą siecią komunikacyjna GG, oraz umożliwiała transportowanie dużych jednostek na i z terenu poligonu.
Wybudowanie urządzeń wojskowych oraz przeprowadzenie ćwiczeń dużych oddziałów wymagało usunięcia ludności zamieszkałej na tym terenie.



fotka
Spis plonów z gruntów wydzierżawionych przez komende poligony SS w Pustkowie gospodarzom z Nowej Wsi.



fotka
Wpis w dowodzie osobistym esesmana zaopatrzony w pieczęć z nazwą obozu "Ostpolen".



Terminy opuszczania swoich domostw były bardzo krótkie. Brak transportu, wszelkiej pomocy ze strony Niemiec przy wysiedleniu, uniemożliwił zabrania całego mienia.
Niemcy w formie rekompensaty , proponowali wysiedlanym datek w wysokości początkowo 150 zł, później 100 zł, dla każdego członka wysiedlonej rodziny.
Część budynków była palona, natomiast nowsze budynki były rozbierane i przewożone do nowotworzonych osiedli dla robotników pracujących na poligonie.
Równolegle z wysiedleniem komendant poligonu przeprowadzał przystosowanie go do swoich potrzeb. W wysiedlonych wsiach esesmani pozostawiali nietknięte murowane budynki – dwory, szkoły, plebanie i umieszczali w nich swoje placówki.
Nadleśnictwo, które za czasów przedwojennych znajdowało się w Pustkowie, zostało przekształcone w SS Forstamt Heidelager i przeniesione do Woli Ocieckiej, na czele którego stanął SS hauptsturmführer Marxen.



fotka
Oddział SS.



Niemcy utworzyli na obrzeżu poligonu (a także w niektórych miejscowościach wewnątrz niego) z ziemi zabranej Polakom wielkie gospodarstwa niemieckie zwane liegenschaftami, którymi kierowali niezdolni do służby frontowej esesmani.
Urządzony w ten sposób poligon SS otrzymał początkowo nazwę SS Truppen- Übungs- Platz „ Ostpolen”.
Później jego urzędowa nazwa zmieniła się. Do jesieni 1941 roku oznaczono go kolejno jako Tr. Üb. Pl. „ Pustków” oraz Tr. Üb. Pl.” Heidelager”. Po 1941 roku poligon otrzymał nazwę SS Tr. Üb. Pl. „ Dębica”, którą posiadał do końca istnienia.
Jesienią 1943 roku komenda poligonu SS postanowiła rozszerzyć go o leżące na wschód od drogi z Sędziszowa do Kolbuszowej resztki wsi: Przedborza, Domatkowa, Bukowca, czarnej i Krzywej oraz część wsi: Kolbuszowej Górnej i Kawęczyna.
Po pozytywnej decyzji głównego wydziału spraw wewnętrznych „ rządu” GG, cały ten teren został 22 listopada 1943 roku przyłączony do poligonu.



fotka
Tekst przysięgi esesmana: "Przysiegam Ci, Adolfie Hitlerze, jako wodzowi i Kanclerzowi Rzeszy wierność i dzielność. Uroczyście przyrzekam Tobie i ustanowionym przez Ciebie przełożonym posłuszeństwo aż do śmierci. Tak mi Boże dopomóż".



OBÓZ WOJSKOWY SS W PUSTKOWIU


Wiosną 1940 roku rozpoczęto pracę przygotowawcze do wystawienia budynków mających pomieścić centralne jego władze.
Tutaj zlokalizowano komendę placu ćwiczeń (Kommandantur der Übungsplatzes), kierownictwo robót – ( SS Bauleitung), zespół baraków służących jako koszary dla Oddziałów Waffen SS.
Obóz został zlokalizowany na terenie Woli Pustkowskiej i Woli Brzeźnickiej wokół fabryki chemicznej „ Lignoza” zbudowany w ramach COP, która została również przystosowana do potrzeb wojskowych.



fotka
Po wyżej- brama wejściowa do komendy obozu ćwiczeń SS w Pustkowiu.
Po niżej- stan obecny.



Wejście na teren obozu wojskowego było ściśle strzeżone i każdy musiał się meldować.
Dla zakwaterowania skierowanych na teren obozu, wzdłuż obozu oddziałów Waffen SS zbudowano wzdłuż szosy prowadzącej do Ocieki cztery tzw. Okręgi zwane też od niemieckiej nazwy Ring- ringami. Po obu stronach szosy wybetonowano w lesie cztery drogi w kształcie podkowy, skierowane zaokrągloną częścią w stronę lasu. Długość każdej drogi wynosiła 2 kilometry. Wszystkie ringi urządzone były w ten sam sposób. Po zewnętrznej stronie wybudowano ponad 50 baraków wojskowych, zaś po wewnętrznej garaże i stajnie.



fotka
Po wyżej- baraki wojskowe na ringu.
Po niżej- stan obecny.



Każdy barak mieszkalny był zelektryzowany, oraz wyposażony w urządzenia wodociągowe, kanalizacyjne. Według meldunku wywiadu Rzeszowskiego podokręgu AK w styczniu 1944 roku, miało stacjonować na terenie obozu w Pustkowie 11 000 esesmanów.



fotka
Plan obozu wojskowego SS.
1-wartownia główna, 2- stacja kolejowa Kochanówka, 3-obóz jeniecki, 4-krematorium, 5-strzelnica broni krótkiej, 6-mieszkanie komendanta, 7-kasyno, 8-stacja benzynowa, 9-ring I, II, III, IV, 10-komenda, 11- Zakłady Chemiczne "Lignoza", 12-magazyn amunicji, 13- cmentarz niemiecki, 14- strzelnica karabinowa



fotka
Ring.
1- wartownie, 2-budynki gospodarcze, 3-baraki oficerskie, 4- administracja, 5- garaże, stajnie, 6- kuchnia, 7- baraki mieszkalne, 8- szpital.



Rozlokowanie oddziałów Waffen SS przedstawiało się następująco

Ring I

Lazaret- 405 esesmanów,

oddział gospodarczy ochotniczej dywizji SS Galizien- 250esesmanów,

Oddział artylerii szturmowej dywizji policyjnej SS- 850 esesmanów

Legion włoski SS- 600 esesmanów,

Kompania sztabowa komendy- 300 esesmanów

Ring II

Ochotnicza dywizja SS „ Galizien”- 1920 esesmanów

Ring III

Szkolno- zapasowy I batalion artylerii szturmowej- 1205 esesmanów,

Trzy bataliony szkolno- zapasowe – 2475 esesmanów

Ring IV

Batalion szkolno- zapasowy SS- 825 esesmanów

Dwa bataliony ochotniczej dywizji SS „ Galizien”- 1260 esesmanów,

Batalion szkolno- zapasowy artylerii szturmowej- 1100 esesmanów

Ring V

Schutzmannschaft bat. 240- 900 esesmanów.

Kwatery na ringach wykorzystywane były również jako przejściowe lokum dla ewakuowanych z Rumunii tamtejszych Kolonistów niemieckich tzw. Rumäniendeutsche, oraz na szkolenie oddziałów schutzmannschaft.

Obóz posiadał dość gęstą sieć komunikacyjną zarówno drogowa jak i kolejową. Przeprowadzono kilka tras kolejki wąskotorowej m. in na budowach strzelnic z Pustkowa do Kozodrzy. Przygotowano też trasę kolejki mającej przebiegać od obozu w Pustkowie do Rudnika nad Sanem.

Rozmiar prac inwestycyjnych na terenie obozu wojskowego wskazuje na stopień wykorzystania więźniów i pracowników przymusowych.

Na terenie obozu powstały trzy główne, niezależne od siebie organa SS właściwe do kierowania różnymi sektorami działalności poligonu.

PIERWSZA- to komenda placu ćwiczeń SS ( Kommandantur des SS trup pen- Übungsplatzes ) do którego należało kierowanie działalnością wojskową oraz budową ściśle wojskowych urządzeń jak strzelnice, bunkry itp.

W czerwcu 1940 roku na stanowisko komendanta został powołany oberführer Werner von Schele, który sprawował urząd do sierpnia 1941 roku.

Kolejnym komendantem został SS standarten führer Paul Nostiz, który w czerwcu 1942 roku został usunięty, a jego miejsce zajął oberführer Bernhardt Voss, który sprawował władze do czasu likwidacji obozu w lecie 1944 roku.




fotka
Po lewej- SS-Oberführer Werner Freiherr von SCHELE.
W środku- SS-Standartenführer Paul NOSTIZ.
Po prawej- SS-Brigadeführer und Generalmajor der Waffen-SS, Bernhard VOSS.



DRUGI- to kierownictwo budowlane SS (SS Bauleitung) przekształcone potem w główne kierownictwo budowy (SS Zentralbauleitung) do którego należało prowadzenie robót inwestycyjnych poza prowadzonymi przez komendę obozu.



fotka
Po wyżej- budynek pomocniczy na strzlnicy.
Po niżej- stan obecny.



Kierownictwo sprawowali kolejno esesmani:
Od listopada 1940 roku do czerwca 1941 r. Heidelberg, po nim kolejno Kraft, Pretschald i Thode. Główne kierownictwo budowy zawarło również umowy z szeregiem niemieckich firm budowlanych , które w charakterze podwykonawców, wykonywały poszczególne prace. Dla przykładu: Firma KRAUSE budowała betonowe drogi, firma AKP (Aumann, Keller, Pichler) budowała urządzenia kanalizacyjne.
Firmy te angażowały wolnych robotników z wysiedlonych wsi, bądź też korzystały z pracy Polaków, jeńców radzieckich czy Żydów umieszczonych w obozach wyniszczenia.



fotka
Wizytacja obozu przez SS-Brigadeführer Voss'a.



Wymienione sektory poligonu musiały mieć bazę gospodarczą, umożliwiającą zakwaterowanie i wyżywienie esesmanów. Należało to do intendentury garnizonu SS (SS Standortverwaltung), która zawiadywała sprawami gospodarczymi garnizonu.



fotka
SS-Brigadeführer Voss przyjmuje raport od oddziału SS.



OBÓZ PRACY DLA ŻYDÓW


Do wybudowania zaplanowanych w pustkowie urządzeń wojskowych potrzeba było ogromnej ilości sił roboczych. Wprawdzie komenda poligonu dysponowała wielką ilością taniego materiału ludzkiego z wysiedlonych wsi, ale nadal nie była wystarczająca. Dlatego sięgnięto po bezpłatną siłę roboczą – Żydów.
Okoliczne rady żydowskie (Judenraty) w Tarnowie, Pilźnie, Dębicy, Ropczycach i Sędziszowie zostały zobowiązane do wyznaczenia określonej liczby zdolnych do pracy Żydów, celem zatrudnienia ich przy budowie poligonu SS.
W początkowym okresie Żydzi dowożeni byli specjalną koleją (Judenzug), która kursowała między Tarnowem a Kochanówką, gdzie jedyną stacją były miejscowość docelowa, pilnowali tego strażnicy niemieccy.



fotka
Orzeczenie lekarza obozowego, zezwalające więżniowi nr 975 na leżenie przez dwa dni w baraku.



Końcem 1940 roku, Żydzi zostali na stałe osadzeni w jednej z hal fabrycznych „ Lagonzy” i był to początek obozu pracy dla Żydów.
Pierwszym jego dowódcą (Lagerführerem) był SS unterscharführer Ludwig Schmidt, zaś po nim obowiązki przejął Knipper.
Po wybudowaniu kilku baraków na Ringu I, przeniesiono do nich obóz pracy dla Żydów. Część więzów zatrudniona została przy wewnętrznych pracach w komendzie w charakterze palaczy, magazynierów, kelnerów. Pracowali w łaźniach, odwszalniach. Była to lekka praca w pomieszczeniach pod dachem.
Pozostała część Żydów, ta biedniejsza, która nie była w stanie przekupić urzędników pustkowskiego Judenratu, zatrudniona była w szeregach podwykonawczych firm budowlanych. Ci Żydzi wykonywali ciężkie roboty ziemne w bardzo trudnych warunkach i pod ogromnym terrorem majstrów.



fotka
SS hauptsturmführer Hans Proschinski wizytuje prace przy wykopach na strzelnicy.



Do obozu w Pustkowie zaczęto kierować nowe transporty Żydów. W listopadzie 1940 roku przybył do Pustkowa kolejny transport bogatych Żydów z Krakowa, którzy zostali przyjęci do wewnętrznych prac w komendzie. Sprowadzono też nieliczne grupy z Czech, Niemiec, Węgier i Francji.
W marcu 1941 roku funkcje lagerführera obozu, objął oberscharführer Ernest Kops, który odznaczał się szczególnym sadyzmem i bezwzględnością w stosunku do Żydów.
7 sierpnia 1941 roku obóz Żydowski został przeniesiony z Ringu I na obszar Ringu V niedaleko stacji w Kochanówce. Baraki były otoczone płotem z drutu kolczastego, a na rogach stały wieże wartownicze wyposażone w reflektory i karabiny maszynowe.
Jesienią 1941 roku Kops zorganizował w obozie pracy dla Żydów kompanię karną, która w marcu 1942 roku została przekształcona w żydowski obóz pracy przymusowej (Zwangsarbeitslager – Z- lager).
W ten oto sposób obóz został podzielony na dwie części: obóz pracy (Arbeitslager A- lager) oraz znajdujący się wewnątrz niego w wyodrębnionych i odseparowanych trzech barakach obóz pracy przymusowej (zwangsarbeitslager Z- lager).
Liczba więźniów w obozie pracy przymusowej stale się zwiększała. W marcu 1942 roku z likwidowanego getta mieleckiego do Pustkowa trafiło 536 Żydów. W lipcu 1942 roku wysiedlono z Dębicy połowę Żydów mieszkających w getcie. W związku z tym do obozu wywieziono stamtąd dalszych 200 osób.
W okolicznych miastach przeprowadzono liczne łapanki w wyniku których do obozu pracy przymusowej(Z- lager) zostało sprowadzonych 75 Żydów z Ropczyc, 50 z Sędziszowa, 28 z Dębicy, natomiast do obozy pracy (A- lager) skierowano około 1500 Żydów z Dąbrowy tarnowskiej, około 200 z Jasła ten sposób Niemcy powiększali ogólną liczbę pracujących na rzecz obozu wojskowego.
Dla przykładu, w kwietniu 1941 roku pracowało około 500 osób narodowości żydowskiej, potem ich liczba sięgała 2000.
W sierpniu 1942 roku z ringu V obóz pracy dla Żydów został przeniesiony do opuszczonych baraków po Jeńcach radzieckich, który znajdował się u stóp Królowej Góry.



fotka
Umocnienie wojskowe na placu ćwiczeń SS.



We wrześniu 1942 roku w związku z nadejściem pierwszego transportu więźniów polskich, na ten dzień wyznaczono wysiedlenie większość więźniów znajdujących się w obozie pracy dla Żydów. Akcją ta kierował SS haupsturmführer Albrecht z oddziału I b. Komendy, a przeprowadziła ją esesmańska załoga obozu pracy dla Żydów na czele z Kopsem.
I tak spośród 2000 Żydów w obu obozach zostało wybranych około 200 fachowców tych pozostawiano w Pustkowie.
Z pozostałych wysegregowano także około 50 starych i chorych i ci zostali rozstrzelani na palcu apelowym. Pozostałych wysłano do obozu koncentracyjnego do Auschwitz. Przywiezieni do obozu Polacy zajęli cztery baraki zaś pozostawieni w nim żydowscy fachowcy zostali umieszczeni w baraku dziesiątym.
W ostatniej fazie obozu pracy dla Żydów następowały również zmiany w liczebności więźniów. Część ich wywieziono do innych obozów a na ich miejsce skierowano do Pustkowa nowe transporty. jesienią 1943 roku kiedy hitlerowcy likwidowali Żydów w innych obozach pracy przymusowej, sprowadzono do Pustkowa z obozu w Szebniach 120 osób, z obozu w Biesiadce i Hucie Komorowskiej 210 Żydów oraz z Rzeszowa-110.
Ostatecznie uwzględniając transporty do i z obozu liczba Żydów ustaliła się na ok. 460
24 lipca 1944 roku wobec zbliżających się wojsk radzieckich, Żydom wręczono po dwa bochenki chleba, załadowano w Kochanówce po 80 osób do wagonów i odwieziono do obozu koncentracyjnego w Auschwitz.



OBÓZ PRACY PRZYMUSOWEJ DLA POLAKÓW


fotka
Szkic ogólny byłego obozu pracy przymusowej dla Polaków (wykonany podczas wizji lokalnej w dniu 11 listopada 1970 roku przy udziale świadków).
1- budynek dowództwa obozu i baraki SS, 2- Potrójne ogrodzenie obozu, 3- wieże strażnicze, 4- główna brama obozu z budynkiem wartowni, 5- kopce ziemniaków, 6- izba starszego obozu, warsztat szewsko- krawiecki, magazyn żywnościowy, 7- schron betonowy, 8-latryny, 9- barak mieszkalny kobiet, 10- pralnia, szwalnia, 11- odwszalnia, stolarnia, umywalnia, magazyn, 12- latryny, 13- szpital, trupiarnia, 14- bunkry karne, 15- drewutnia, umywalnia, 16- szopa na węgiel, 17- latryny, 18- osadnik ścieków, 19- baraki mieszkalne więźniów mężczyzn, 20- główna brama do części zajętej przez Żydów, 21- brama prowadząca na teren warsztatowy, 22- umywalnia, kuchnia, 23- baraki mieszkalne, 24- warsztaty, 25- kuźnia, 26- warsztaty, 27- stolarnia, ślusarnia, maszynownia, pracownia meblarska, 28- skład materiałów drewnianych.



Pełna urzędowa nazwa nowo zorganizowanego obozu polskiego brzmiała Waffen SS, Polenzwangserbeitslager- SS Truppenübungsplatz Heidelager.

Pierwszym sprowadzonym do Pustkowa transportem więźniów był tzw. Transport lubelski . Hitlerowskie władze dystryktu lubuskiego w zamiarze sterroryzowania ludności przed zamierzonym jej wysiedleniem, a także zabezpieczenia się przed działaniem partyzantki, przeprowadziły w pierwszej dekadzie września 1942 roku szeroką zakrojoną terrorystycznie akcje w ówczesnych powiatach: Janów Lubelski, Kraśnik, Biłgoraj, Krasnystaw, Zamość, Opole Lubelskie, Bełżyce.
W łapankach aresztowano znaczną liczbę mieszkańców tychże powiatów.
15 września 1942 roku zorganizowano transport liczący 1100 więźniów z przeznaczeniem do obozu w Pustkowie. Dołączono do niego 100 więźniów, głównie kryminalnych z więzienia na zamku w Lublinie z przeznaczeniem na więźniów funkcyjnych tego obozu.
Początkowo nadzór nad więźniami sprawowali Ci esesmani, którzy pełnili różne funkcje już w obozie pracy dla Żydów.
Wszyscy więźniowie musieli pracować na terenie obozu lub poza nim przy pracach inwestycyjnych prowadzone przez władze placu ćwiczeń.



fotka
Wypłata wynagrodzenia za pracę wolnym robotnikom polskim.



Kontynuowali oni budowę tych urządzeń które poprzednio budowali Żydzi i jeńcy radzieccy.
Po transporcie lubelskim zaczęły nadchodzić następne liczniejsze „dostawy„ taniej siły roboczej i tak:
6 października 1942 roku- 33 więźniów z więzienia gestapo z Krakowa i 7 osób z więzienia we Lwowie. 17 października 1942 roku- z Pawiaka około 60 osób, a pięć dni później 70 osób z Tarnowa. W grudniu 1942 roku dwa transporty z Warszawy- 119 osób oraz z Tarnowa – 166 osób.
Łącznie zatem, uwzględniając zarówno w/w transporty jak i skierowania pojedyncze, stan więźniów na koniec 1942 roku miały liczyć 1500 osób.
Tymczasem jego faktyczny stan ilościowy był znacznie niższy. Epidemia czerwonki i tyfusu spowodowała zmniejszaniu się zastraszająco szybko ilości więźniów.
20 stycznia 1943 roku inspektor obozów koncentracyjnych SS gruppenführer Glücks wydał komendantom polecenie zmniejszenia śmiertelności w podległym im obozie oraz utrzymania siły roboczej na stałym poziomie. Od tego czasu stosunki bytowe więźniów zaczęły się zmieniać na lepsze.
W lutym a także w marcu zwolniono z obozu około 300 więźniów z transportu lubelskiego. Do końca marca 1943 roku z około 1500 więźniów wskutek epidemii, wyniszczenia organizmu i mordów zginęło 900 osób .
Na przełomie marca i kwietnia 1943 roku sporządzono nowy spis.
Do roku 1943 zaczęto przystosowywać obóz do potrzeb ludzkich. Uszczelniono baraki, pokrywając sciany drugą warstwą desek i izolując mchem. Ułożono również podłogi i wprawiono okna. Wewnątrz w miejscu wspólnych dwukondygnacyjnych ław do spania, sporządzono trzypiętrowe pojedyncze prycze.
Więźniowie otrzymali sienniki, koce i podgłówki. Wybudowano łaźnię z prysznicami i wprowadzono cotygodniową kąpiel oraz zmianę bielizny.



fotka
Arkusz personalny Karla Czapli podpisany przez dowódcę obozu pracy przymusowej dla Polaków- Schitliego.



Wszystkie te zmiany następowały sukcesywnie.
Od początku kwietnia 1943 roku, zaczęły nadchodzić do obozu nowe transporty więźniów (Zugänge) wśród których były także kobiety.
Dla nich wyłączono dwa baraki w północno – wschodniej części obozu.
Za czasów kiedy raportführerem obozu był Kaps, do pomieszczeń kobiecych mieli wstęp wszyscy esesmani.
W 1943 roku w kwietniu pewien incydent spowodował ze kops został odsunięty ze stanowiska a jego miejsce zajął Czapla, który zakazał wstępu do baraków kobiecych, esesmanom.
W ciągu 1943 roku zostało do obozu w Pustkowie skierowanych co najmniej 28 większych transportów o łącznej ilości około 1000 osób. Formowano również transporty którymi wywożona więźniów z obozu w Pustkowie.
W 1943 roku miały miejsce dwie takie wywózki.
Pierwsza z nich liczyła 100 osób- Ukraińcy i Rosjanie; Druga w lecie około 30 więźniów która została wywieziona do obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu.
Ponadto przez cały czas zwalniano z obozu tych więźniów, których czas pobytu był z góry określony. Więźniowie Ci podpisywali deklaracje o zachowaniu w tajemnicy wszystkiego co tam widzieli.



fotka
Zaświadczenie o zwolnieniu z obozu więżnia Czesława Urbana podpisane przez raportowego Ernsta Kopsa.



W przeciągu 1943 roku, następowały również zmiany w esesmańskiej załodze obozu. Na wiosnę odszedł dotychczasowy szef rewiru Mausfeld a jego miejsce zajął SS Sturmmann Zapke.
Między czerwcem w sierpniem 1943 roku zmienił się dowódca obozu pracy przymusowej dla Polaków. W miejsce Schitliego został przydzielony SS untersturmführer Kurt Klipp.
W 1944 roku nastąpił dalszy ruch więźniów.
10 Stycznia uformowany został transport składający się z 70 więźniów i skierowany do urzędu pracy w Krakowie. Z zeznań świadków wynika, że pod koniec istnienia obozu skierowanych zostało do niego dwa transporty.
Z chwilą zbliżania się Armii Radzieckiej do granic dystryktu Krakowskiego od połowy lipca 1944 roku komenda obozu pracy przymusowej w Pustkowie rozpoczął przygotowania ewakuacyjne. 27 lipca 1944 roku około 1800 więźniów zostało załadowanych do wagonów towarowych na stacji Kochanówka.
Pociąg został skierowany do Oświęcimia- Brzezinki (Birkenau), jednak tam nie został przyjęty, tylko skierowany do Rzeszy. Kobiety wywieziono do obozu koncentracyjnego w Ravensbruck, zaś mężczyzn do obozu w Sachsenhausen.






Artykuł oprac.-Piotr Szaro

Mapkę oprac.-Jerzy Han

foto-Piotr Szaro

Zródła-S. Zabierowski,PUSTKÓW, hitlerowskie obozy wyniszczenia w służbie poligonu SS, RZESZÓW 1981

Badania terenowe przeprowadzone przez P. Szaro, Z. Stępień, M. Ziółkowski, J. Han


 

Załóż : Własne Darmowe Forum | Własną Stronę Internetową | Zgłoś nadużycie